Loading...

Σχέση Όρασης και Γραφής
Οπτικοκινητική Συνεργασία / Ολοκλήρωση

Η όραση μας επιτρέπει να υπολογίζουμε χωροταξικές παραμέτρους του οπτικού μας πεδίου (αποστάσεις αντικειμένων, διαστάσεις, όγκο, σχέσεις αντικειμένων μεταξύ τους, βάθος πεδίου κ.α.). Η διαδικασία αυτή δεν είναι σε όλους τους ανθρώπους η ίδια. Η αποτελεσματικότητα της οπτικής μας αντίληψης για τον χώρο που βρισκόμαστε, κινούμαστε και λειτουργούμε κρίνεται βάση αποτελέσματος, κίνησης και πράξης. Και αν για έναν ενήλικα αυτή η διαδικασία είναι εμπεδωμένη (με προσαρμογές ή μη), ένα παιδί μπορεί να εμφανίσει ατέλειες και αστοχίες. Ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον χώρο θα καθορίσει και τον τρόπο που τα μάτια συνεργάζονται και εστιάζουν σε όλες τις θέσεις (δεξιά, αριστερά, πάνω, κάτω, διαγώνια) και ταυτόχρονα σε διαφορετικές αποστάσεις (μακριά, μεσαία, κοντά / σύγκλιση / απόκλιση ματιών). Είναι συχνή οπτική δυσλειτουργία να μην υπάρχει ταύτιση ανάμεσα στη θέση ενός αντικειμένου (ερεθίσματος) και στην αντίληψη για το που βρίσκεται αυτό στο χώρο (αντίληψη θέσης). Ως αποτέλεσμα, η πράξη-κίνηση σε σχέση με αυτό το αντικείμενο ή ερέθισμα θα είναι επηρεασμένη από την αντίληψη.

Σχετικό παράδειγμα αποτελεί μια έρευνα – ανάλυση που εξέτασε το αν παιδιά με διαφορές στη συνεργασία των ματιών τους αντέγραφαν γεωμετρικά σχήματα διαφορετικά. Στην έρευνα συμμετείχαν 78 παιδιά 1ης και 2ης τάξης δημοτικού και δημιουργήθηκαν 3 ομάδες.

  1. Στη πρώτη ομάδα ήταν παιδιά που παρουσίαζαν εξωφορία στη συνεργασία των ματιών τους (δηλαδή τα μάτια τους είχαν την τάση να εστιάζουν πιο μακριά από το αντικείμενο)
  2. Στη δεύτερη ήταν παιδιά με ορθοφορία (τάση ματιών να εστιάσουν ακριβώς στο σημείο που βρισκόταν το αντικείμενο)
  3. Στην τρίτη ήταν παιδιά που παρουσίαζαν εσωφορία (τάση ματιών να εστιάζουν πιο κοντά από το αντικείμενο)

Συμπεράσματα: Σημαντικές χωροταξικές διαφορές παρατηρήθηκαν ανάμεσα στους έξωφορικούς  και έσωφορικούς  μαθητές κυρίως στην αντιγραφή του σταυρού και του τετραγώνου. Το αποτέλεσμα αυτό στηρίζει τη θεωρία ότι ο τρόπος συνεργασίας των ματιών σχετίζεται με την χωρική αντίληψη κάτι που μπορεί να αξιολογηθεί σε μια οπτομετρική ανάλυση (εξέταση διόφθαλμης όρασης και οπτικής αντίληψης). Όπως ήταν αναμενόμενο τα εσωφορικά άτομα συμπύκνωναν τον χώρο του σχεδίου (μικρότερες αποστάσεις) ενώ τα εξωφορικά άτομα τον διεύρυναν (χρησιμοποίησαν περισσότερο χώρο στο χαρτί).

Η διαδικασία της αντιγραφής σχημάτων είναι μια πολύτιμη για τον οπτομέτρη δοκιμασία καθώς μέσα από αυτή μπορεί να διακρίνει και να εντοπίσει τον τρόπο που η όραση ενός μαθητή/τριας λειτουργεί και να συμπεράνει, μαζί με τις υπόλοιπες δοκιμασίες μια οπτομετρικής αξιολόγησης, αν υπάρχει οπτική δυσλειτουργία και πως αυτή θα αντιμετωπιστεί προς όφελος της απόδοσης του μαθητή. Οι παρατηρήσεις στο τεστ αντιγραφής δεν περιορίζονται μόνο στα όσα περιγράφει η έρευνα αλλά επεκτείνονται σε πολλούς άλλους τομείς της οπτικής αντίληψης και της ικανότητας να βλέπουμε συνολικά, να δίνουμε έμφαση στη λεπτομέρεια και να οραματιζόμαστε μια στρατηγική επίλυσης ενός προβλήματος κ.α.

Φώτης Βελισσαράκος, Αναπτυξιακός Οπτομέτρης (CV-LinkedIn

By | 2018-10-12T09:14:05+00:00 Οκτώβριος 11th, 2018|Νέα ECL|