Loading...
Τομείς φροντίδας ECL 2017-07-28T07:17:13+00:00

Τομείς εξειδίκευσης / φροντίδας ECL

Ποιός μπορεί να βοηθηθεί;

Οι λύσεις που προσφέρει η εξειδικευμένη οπτομετρική φροντίδα στο ECL με την δύναμη των φακών (γυαλιών) και την καθοδήγηση του ατόμου μέσα από προγράμματα διαβαθμισμένων ασκήσεων, αφορούν όλες τις ηλικίες και πολλές λειτουργικές, αναπτυξιακές ή επίκτητες οπτικές δυσλειτουργίες. Δεν περιορίζονται μόνο στις κατηγορίες που αναλύονται πιο κάτω καθώς κύριο λόγο αναζήτησης λύσης σε μια πιθανή οπτική δυσλειτουργία αποτελούν τα συμπτώματα και οι ενδείξεις που υπάρχουν. Ποιές είναι οι απαιτήσεις που έχει το άτομο από την όραση του. Τι είναι αυτό που θα ήθελε ή πρέπει να κάνει και δεν τα καταφέρνει με άνεση και αποτελεσματικότητα; Εν απουσία συμπτωμάτων πρέπει να δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή σε πιθανές προσαρμογές που έχει κάνει το άτομο στη ζωή του, παιδί ή ενήλικας, ώστε να μην έρχεται αντιμέτωπος με αυτά τα συμπτώματα, πχ αποφυγή διαβάσματος, αθλητικής δραστηριότητας κ.α.

Αναλύοντας και αξιολογώντας τα συμπτώματα και τις ενδείξεις λοιπόν μπορούμε να διαπιστώσουμε αν αυτά σχετίζονται με κάποια οπτική δυσλειτουργία ή αδυναμία. Χαρακτηριστικά συμπτώματα και ενδείξεις αναφέρονται στη λίστα. Περισσότερες θα βρείτε στις συχνές δυσλειτουργίες όρασης.

λιστα συμπτωματων

Διαθλαστικά προβλήματα, διόφθαλμη όραση (συνεργασία ματιών) & Εργασία 

Αφορούν όλες τις ηλικίες και τα χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι η κούραση των ματιών μετά από διάβασμα ή εργασία σε οθόνη υπολογιστή, οι εναλλαγές στην καθαρότητα της όρασης μέσα στην ημέρα τόσο στην κοντινή όσο και τη μακρινή απόσταση, η διπλωπία κ.α. Στο ECL η αντιμετώπιση δυσλειτουργιών της διόφθαλμης όρασης γίνεται με την κατάλληλη χρήση οφθαλμικών φακών και πιθανότατα προγραμμάτων εξάσκησης της συνεργασίας των ματιών ώστε να ενισχυθεί το οπτικό σύστημα και να «αντέχει την πίεση» της πολύωρης εργασίας σε κοντινές αποστάσεις (οθόνες, σχέδιο, μελέτη κ.α.). Η βελτίωση των οριών άνετης και ευκρινούς όρασης είναι ένας στόχος που εύκολα επιτυγχάνεται με την κατάλληλη καθοδήγηση και εξάσκηση.

Όραση και σχολική απόδοση (σε παιδιά με ή χωρίς μαθησιακές δυσκολίες) 

Η σχέση της όρασης με την απόδοση ενός παιδιού στο σχολείο είναι πολύ σημαντική καθώς δυσλειτουργίες των οπτικών δεξιοτήτων εμποδίζουν, άλλοτε περισσότερο, άλλοτε λιγότερο, την διάρκεια συγκέντρωσης, την διάθεση για μελέτη, την ταχύτητα επεξεργασίας, την ικανότητα πρόσληψης, συγκράτησης και ανάκλησης οπτικών δεδομένων, την αποτελεσματική απόδοση σε διαδικασίες όπως η ανάγνωση, η γραφή, η αντιγραφή, η άθληση κ.α. Οι γονείς, οι δάσκαλοι και άλλοι ειδικοί πρέπει να είναι ενήμεροι για τα συμπτώματα και τις ενδείξεις μιας οπτικής δυσλειτουργίας που δεν περιορίζονται στο αν ένα παιδί βλέπει καθαρά ή όχι.

Από το 2003 μέχρι σήμερα στο ECL έχουμε αντιμετωπίσει εκατοντάδες περιπτώσεις παιδιών με οπτικές δυσλειτουργίες που εμπόδιζαν την απόδοση τους σε διάφορους τομείς της σχολικής δραστηριότητας (με ή χωρίς μαθησιακές δυσκολίες). Η φροντίδα των οπτικών δυσλειτουργιών και αδυναμιών ενισχύει σημαντικά την απόδοσης τους. Αφενός δίνει στα παιδιά περισσότερα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες τους, αφετέρου ενισχύει την αυτοπεποίθηση τους μέσα από τα προγράμματα εξάσκησης της όρασης. Οι ασκήσεις ενός προγράμματος επιδρούν στις βασικές δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την καλή απόδοση στο σχολείο χωρίς να παραπέμπουν σε σχολική δραστηριότητα (πχ ανάγνωση, γραφή).

περισσοτερα

Στραβισμός – Αμβλυωπία (Τεμπέλικο μάτι) 

Τον Στραβισμό δεν πρέπει να τον βλέπουμε σαν ένα «ελλάτωμα». Αν θα μπορούσαμε να κάνουμε μια σύντομη περιγραφή του τι είναι ο Στραβισμός, θα λέγαμε ότι είναι μια συνολική «προσαρμογή» του οργανισμού κάποια στιγμή στη διάρκεια της ανάπτυξης ενός παιδιού. Ο άνθρωπος είναι ένας προσαρμοστικός οργανισμός. Η όραση αναπτύσσεται αλλά όχι πάντα με το σωστό τρόπο ή τις σωστές επιλογές από τον οργανισμού. Για να αποφύγει προβλήματα για τα οποία δεν βρίσκει εύκολα λύσεις, προσαρμόζεται. Το ερώτημα που προκύπτει είναι, για πιο λόγο συμβαίνει αυτό και τι μπορούμε να κάνουμε για να αποτρέψουμε ή να αντιστέψουμε μια τέτοια προσαρμογή. Οπιαδήποτε αποτελεσματική αντιμετώπιση του στραβισμού πρέπει να είναι συνολική και να μην περιορίζεται στους μύες των ματιών καθώς η εκτροπή αυτή που παρατηρούμε στα μάτια ενός ατόμου με στραβισμό, στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι μέρος της προσαρμογής.

Η αμβλυωπία είναι εκείνη η κατάσταση κατά την οποία το ένα συνήθως μάτι υστερεί σε οπτική οξύτητα είτε το παιδί (ή ο ενήλικας) φορέσει γυαλιά είτε όχι. Τα νέα δεδομένα στην θεραπεία της Αμβλυωπίας (τεμπέλικο μάτι) δίνουν έμφαση στη συνεργασία των ματιών και στις διόφθαλμες τριασδιάστατες οπτικές εμπειρίες. 

Η φιλοσοφία και επιστημονική πρακτική του ECL στην αντιμετώπιση του στραβισμού και της αμβλυωπίας ακολουθούν τις πιο σύγχρονες και αποτελεσματικές διαδικασίες που έχουν διαμορφωθεί από οπτομέτρες σε παγκόσμιο επίπεδο μέσα από έρευνα και επιτυχημένες κλινικές εφαρμογές.  

περισσοτερα

Οπτικές δυσλειτουργίες ως αποτέλεσμα κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων 

Τα ποσοστά εμφάνισης οπτικών δυσλειτουργιών μετά από μια διάσειση φτάνουν το 70%. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι έντονα και να εμποδίζουν την ικανότητα μάθησης, συγκέντρωσης, ανάγνωσης, εργασίας κ.α.

Ορισμένα απο αυτά είναι:

  • διπλωπία
  • θολή όραση
  • ζάλη
  • ευαισθησία στο φώς
  • δυσκολία εκτίμησης αποστάσεων και χώρου
  • δυσκολίες εστίασης
  • απώλεια μνήμης

Μεγάλη σημασία εδώ έχουν και τα περιστατικά παιδιών με διάσειση από πτώση ή χτύπημα (στον αθλητισμό ή το παχνίδι) που δεν αναφέρθηκε από το παιδί ή δεν δόθηκε σημασία. Σημάδια όπως ξαφνική αλλαγή στην απόδοση στο σχολείο, ιδιαίτερα στην ανάγνωση και τη γραφή, αλλαγές στην αθλητική τους απόδοση και την κίνηση στο χώρο πρέπει να προβληματίζουν τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς.

Ατόμα που έχουν υποστεί κάποια κρανιοεγκεφαλική κάκωση ή άλλο νευρολογικό συμβάν ή εγκεφαλικό και έχουν αλλαγές στην οπτική τους απόδοση μπορούν να βοηθηθούν μέσα από προγράμματα ασκήσεων ή άλλες εφαρμογές με στόχο πάντα την επαναφορά της λειτουργικότητας της όρασης τους. Η πρόβλεψη σε αυτές τις περιπτώσεις είναι συνήθως δύσκολη καθώς κάθε περιστατικό είναι διαφορετικό.  

Παιδιά με αισθητηριακές και ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές, εγκεφαλική παράλυση

Η όραση παίζει σημαντικό ρόλο σε διάφορους τομείς της παιδικής δραστηριότητας, κίνησης και μάθησης. Οι οπτικές δυσλειτουργίες επηρεάζουν τη στάση σώματος και κεφαλιού, την αντίληψη του χώρου, τον οπτοκινητικό συντονισμό, την ισορροπία, την ταχύτητα εκτέλεσης, την προσοχή και πολλά άλλα. Η συνδιαχείριση περιστατικών από όλες τις ειδικότητες του σχετικού τομέα είναι απαραίτητη για την καλύτερη δυνατή ανάπτυξη και λειτουργικότητα ενός παιδιού με δυσκολίες. 

Αθλητική Όραση 

Το 80% των πληροφοριών που λαμβάνει ένας άνθρωπος από το περιβάλλον είναι οπτικές. Ο τρόπος με τον οποίο το οπτικό σύστημα συλλέγει και επεξεργάζεται αυτές τις πληροφορίες είναι καθοριστικός για οποιαδήποτε ανθρώπινη πράξη. Όσο πιο καλά λειτουργεί το οπτικό σύστημα ενός ατόμου τόσο πιο αποτελεσματική θα είναι και η κάθε του ενέργεια μέσα στο περιβάλλον, ιδιαίτερα όταν στο περιβάλλον αυτό οι οπτικές πληροφορίες είναι πολλές και συχνά ορατές για κλάσματα του δευτερολέπτου.

Η καλή απόδοση ενός αθλητή είναι πολύ παραγοντική. Η ανάλυση/αξιολόγηση των οπτικών δεξιοτήτων, είναι εξαιρετικά σημαντική προκειμένου να εντοπιστεί οποιαδήποτε οπτική δυσλειτουργία που θα μπορούσε να έχει αρνητική επίδραση στη γενικότερη απόδοση του αθλητή. Ένας αθλητής με κάποια οπτική δυσλειτουργία συχνά αναπτύσσει προσαρμοστικούς μηχανισμούς για να αντισταθμίσει το πρόβλημα του αλλά, αυτό λειτουργεί σε βάρος της σταθερής του απόδοσης, της απόδοσης του κάτω από stress και κούραση, της συγκέντρωσης του, καθώς και της προοπτικής του για βελτίωση.

Στο ECL έχουμε αναπτύξει πρωτόκολλα αξιολόγησης της όρασης αθλητών και εξειδικευμένα προγράμματα ενίσχυσης ή αποκατάστασης οπτικών δεξιοτήτων.

Όραση και Αθλητισμός (Sports Vision)

H διαρκής αναζήτηση μεθόδων για την βελτίωση της απόδοσης των αθλητών περνάει μέσα από την επιστημονική προσέγγιση σε θέματα διατροφής, εργοφυσιολογίας, αθλητιατρικής, προπονητικής κτλ. Όλοι αυτοί οι τομείς προσφέρουν ένα κομμάτι στο puzzle που λέγεται αθλητική απόδοση. Ένας ακόμα πολύ σημαντικός τομέας, που συχνά παραβλέπεται, είναι η ΌΡΑΣΗ των αθλητών.  Η επιστήμη της Οπτομετρίας έχει αναπτύξει μεθόδους ενίσχυσης των οπτικών δεξιοτήτων των αθλητών. Η έρευνα έχει δείξει ότι το οπτικό σύστημα ενός πρωταθλητή έχει ανώτερες δεξιότητες σε σύγκριση με το οπτικό σύστημα ενός αθλούμενου.

Όραση Αθλητών

Το 80% των πληροφοριών που λαμβάνει ένας άνθρωπος από το περιβάλλον είναι οπτικές. Ο τρόπος με τον οποίο το οπτικό σύστημα συλλέγει και επεξεργάζεται αυτές τις πληροφορίες είναι καθοριστικός για οποιαδήποτε ανθρώπινη πράξη. Όσο πιο καλά λειτουργεί το οπτικό σύστημα ενός ατόμου τόσο πιο αποτελεσματική θα είναι και η κάθε του ενέργεια μέσα στο περιβάλλον, ιδιαίτερα όταν στο περιβάλλον αυτό οι οπτικές πληροφορίες είναι πολλές και συχνά ορατές για κλάσματα του δευτερολέπτου.

Η καλή απόδοση ενός αθλητή είναι πολύ παραγοντική. Η ανάλυση/αξιολόγηση των οπτικών δεξιοτήτων, είναι εξαιρετικά σημαντική προκειμένου να εντοπιστεί οποιαδήποτε οπτική δυσλειτουργία που θα μπορούσε να έχει αρνητική επίδραση στη γενικότερη απόδοση του αθλητή. Ένας αθλητής με κάποια οπτική δυσλειτουργία συχνά αναπτύσσει προσαρμοστικούς μηχανισμούς για να αντισταθμίσει το πρόβλημα του αλλά, αυτό λειτουργεί σε βάρος της σταθερής του απόδοσης, της απόδοσης του κάτω από stress και κούραση, της συγκέντρωσης του, καθώς και της προοπτικής του για βελτίωση.

Αξιολόγηση Όρασης
Η αξιολόγηση καλύπτει όλες τις παρακάτω οπτικές δεξιότητες :

  1. Οπτική Οξύτητα
  2. Ευαισθησία στο contrast
  3. Στερεοσκοπική αντίληψη
  4. Συνεργασία των δύο ματιών
  5. Αλλαγή εστίασης (focus)
  6. Δυναμικές οφθαλμικές κινήσεις (κάτω απο stress, cognitive overload)
  7. Οπτική προσοχή
  8. Ταχύτητα αναγνώρισης οπτικών πληροφοριών
  9. Περιφερειακή όραση και συντονισμός με κεντρικές πληροφορίες
  10. Οπτοκινητικός συντονισμός (ματιού-χεριού, ματιού-σώματος-ποδιού)
  11. Νοερή απεικόνιση σε σχέση με τον σχεδιασμό του παιχνιδιού και άλλους τομείς εφαρμογής.

Η αξιολόγηση – παρακολούθηση περιλαμβάνει:

  1. Εξατομικευμένη οπτομετρική αξιολόγηση των οπτικών δεξιοτήτων (σε κάθε ηλικία)
  2. Αναλυτική αναφορά με διαγράμματα και συγκριτικούς πίνακες των δυνατών και αδύναμων σημείων της όρασης
  3. Σύγκριση και ανάλυση του προφίλ της όρασης του αθλητή με τις παρατηρήσεις του ιδίου ή προπονητή
  4. Vision Training – Εξάσκηση αδύναμων οπτικών δεξιοτήτων σύμφωνα με τις ανάγκες του αθλήματος και τις ιδιαίτερες ανάγκες/απαιτήσεις του αθλούμενου
  5. Vision Enhancement – Βελτίωση οπτικών δεξιοτήτων ακόμα και σε άτομα που δεν παρουσιάζουν κάποια ιδιαίτερη αδυναμία

Κατά την αξιολόγηση, σημασία δεν έχει μόνο το αποτέλεσμα αλλά και ο τρόπος που ο κάθε αθλητής φτάνει σε αυτό (σιγουριά απαντήσεων, διαχείριση λαθών, stress level, τύπος οπτικής επεξεργασίας κ.α). Για αυτό το λόγο, κατά την διάρκεια των δοκιμασιών σημειώνονται χρήσιμες, για κάθε προπονητή, παρατηρήσεις. Πολλές φορές αδυναμίες που έχει εντοπίσει ο προπονητής ή ο αθλητής και δεν φαίνεται να σχετίζονται με την όραση, έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με αυτήν. Η συνεργασία λοιπόν με τον προπονητή είναι απαραίτητη.

Πολύ σημαντική είναι επίσης η αξιολόγηση νέων αθλητών (πάνω απο 6 ετών) και αυτό διότι: Αφενός δίνονται στοιχεία χρήσιμα για το προφίλ του αθλητή, αφετέρου όταν εντοπιστούν αδυναμίες σε μικρή ηλικία μπορούν εύκολα να αντιμετωπιστούν πρίν εμπεδωθούν σαν αθλητική “συμπεριφορά”.

Ενίσχυση Όρασης – Vision Training

Η θεραπεία δυσλειτουργιών της όρασης μέσα από οπτομετρικά προγράμματα ασκήσεων αποτελεί κοινή πρακτική σε πολλές χώρες του κόσμου. Η όραση είναι μια επίκτητη διαδικασία που αφορά στην λειτουργικότητα του εγκεφάλου και επομένως μπορεί να εξασκηθεί κατάλληλα ώστε να βελτιωθεί. Ανάμεσα στους πολλούς τομείς που έχει εφαρμογή το Vision Training, βρίσκεται και η Αθλητική Όραση (Sports Vision).

Κάθε αθλητής έχει διαφορετικές ανάγκες και απαιτήσεις από την όραση του. Οι ασκήσεις ενός προγράμματος Vision Training επιλέγονται και προσαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες αυτές. Στόχος κάθε προγράμματος είναι να έχει ο αθλητής την ευκαιρία να πάρει τις απαραίτητες εμπειρίες μέσα απο τις ασκήσεις ώστε να μάθει να βλέπει πιο γρήγορα, πιο σωστά και πιο αποτελεσματικά με την λιγότερη δυνατή προσπάθεια. Πιο αναλυτικά, ο αθλητής θα έχει την ευκαιρία:

  • να πάρει τον έλεγχο των οπτικών του δεξιοτήτων
  • να αντιληφθεί οτι εκείνος είναι ο κυρίαρχος της όρασης του
  • να μάθει να συλλέγει πληροφορίες απο μεγαλύτερο μέρος του οπτικού του πεδίου
  • να μειώσει τα λάθη στο παιχνίδι που οφείλονται στην παράλειψη σημαντικών οπτικών πληροφοριών
  • να αποκτήσει ευελιξία στις γρήγορες αποφάσεις (decision making)
  • να προβλέπει καλύτερα την εξέλιξη των φάσεων του παιχνιδιού
  • να συντονίζει ερεθίσματα απο διαφορετικές αισθητηριακές και γνωστικές λειτουργίες (όραση, ακοή, ισορροπία, κίνηση) ακόμα και κάτω απο συνθήκες πίεσης
  • να υπολογίζει πιο σωστά αποστάσεις και θέσεις στον αγωνιστικό χώρο

Η βελτίωση θεωρείται δεδομένη εφόσον ο αθλητής έχει το κίνητρο και την διάθεση να βελτιώσει την απόδοση του. Όπως γίνεται σε κάθε ανθρώπινη λειτουργία, και εξαιτίας της αποδεδειγμένης επιστημονικά πλέον, πλαστικότητας του εγκεφάλου, όσο περισσότερο εξασκείς κάτι τόσο ανεβάζεις τα όρια της λειτουργικότητας του.

Φώτης Βελισσαράκος, Αναπτυξιακός Οπτομέτρης